ÇELİK BİLYE MALZEMESİ
İç yapı açısından martenzitik ve beynitik olarak ikiye ayrılan çelik bilye veya çelik misket, yine çeliklerin ve dökme demirlerin kumlanmasında kullanılırlar. Havalı ve türbinli sistem kumlama makinalarında kullanılabilen Çelik Bilye, tekrar kullanım açısından değerlendirildiklerinde diğer sarf malzemelere göre daha ekonomiktirler. Çelik bilye sistemde kayıp olmadığı taktirde 100 çarpmaya kadar ömürleri vardır. Beynitik yapıdaki çelik bilyaların martenzitik yapıdaki çelik bilyalara göre kullanım ömür oranları biraz daha yüksektir. Çelik bilye kullanımında dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise bu malzemenin neme duyarlı olmasından dolayı oluşan korozyondur. Bu nedenle yırtık ya da delik poşetlerde satılan çelik bilye kısa sürede paslanır ve kullanım esnasında üzerinde biriken pas tozu türbin kanatlarının çabuk aşınmasına neden olur. Satılan ya da satın alınan çelik bilyelerin tozsuz olmasına dikkat edilmelidir.
ÇELİK BİLYE SARF MALZEMESİNİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
| Özgül Ağırlığı | 7,2 g/cm3 |
| Ortalama Dökme Yoğunluğu | 5,9 g/cm3 |
| Sertliği | 40-52 HRC |
| Kristal Şekli | Martenzitik |
| Dayanıklılığı | Yüksek |
| Serbest Akış Özelliği | 97 % minimum |
| Aside Duyarlılığı | Yoktur |
| Nem Çekme Özelliği | Nem çekmez (higroskobik değildir) |
| Magnetiklik Özelliği | Yüksektir. |
| Elektrik İletimi | Yüksektir. |
| Radyoaktivite Özelliği | Tespit edilmemiştir |
| Patoljik Zarar Verme Özelliği | Yoktur |
| Serbest Silika İçeriği | Yoktur |
ÇELİK BİLYE SARF MALZEMESİNİN KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
| Karbon | 0,85-1,20 % |
| Mangan | 0,60-120 % |
| Silisyum | 0,40 % minimum |
| Kükürt | 0,05 % maksimum |
| Fosfor | 0,05 % maksimum |
ÇELİK BİLYE SARF MALZEMESİNİN BOYUTLARI
| S-70 | 0,20 mm |
| S-110 | 0,30 mm |
| S-170 | 0,42 mm |
| S-230 | 10,60 mm |
| S-280 | 0,71 mm |
| S-330 | 0,84 mm |
| S-390 | 1,00 mm |
| S-460 | 1,19 mm |
| S-550 | 1,41 mm |
| S-660 | 1,68 mm |
| S-780 | 2,00 mm |
ÇELİK BİLYE SARF MALZEMESİNİN KULLANIM ALANLARI
| SANAYİ KOLU | KULLANILAN ÇELİK BİLYE BOYUTU | KULLANIM NEDENİ |
|---|---|---|
| Döküm Sanayi | Çelik Bilye S-780 ve S-660 | Çelik kumlama , pik sfero döküm büyük parça temizliği |
| Döküm Sanayi | Çelik Bilye S-550,S-460,S-390,S-330 | Çelik kumlama , pik sfero döküm orta parça temizliği |
| Döküm Sanayi | Çelik Bilye S-280,S-230,S-170,S-110 | Demir dışı döküm parça temizliği |
| El Aletleri İmalat Sanayi | Çelik Bilye S-280,S-230,S-170 | El aletleri kaplama öncesi temizliği |
| Fitting İmalat Sanayi | Çelik Bilye S-390,S-330,S-280 | Fiting imalatı kaplama öncesi temizliği |
| Gemi İnşaat Sanayi | Çelik Bilye S-550,S-460,S-390,S-330 | Gemi inşaat sanayindeki çelik kumlama işlemlerinde |
| Yay İmalat Sanayi | Çelik Bilye S-460,S-390,S-330,S-280 | Yay imalatında gerilim giderme amacıyla |
| Döküm Sanayi | Çelik Bilye S-70 | Reküperatör temizliği |
| Çelik İmalat Sanayi Ç | Çelik Bilye S-550,S-460,S-390,S-330 | Tüm çeliklerdeki gerilim giderme amacıyla, çelik kumlama makinalarında |
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİ
Sadece martenzit yapıya sahip sertleştirilmiş Çelik bilye lerin kırılarak öğütülmesiyle elde edilen martenzitik çelik grit havalı kumlama sistemlerinde kullanılması daha uygundur. Bunun nedeni köşeli yapılarından dolayı türbinli makinaların türbin kanatlarını çok hızlı bir şekilde aşındırması ve makinaya zarar vermesidir. Daha çok boya öncesi pürüzlendirme ve yüzeyden kir ve pas tabakasının hızlı bir şekilde sökülmesi amacıyla kullanılan martenzitik çelik grit tekrar kullanım açısından çelik bilye 'ye nazaran daha kısa ömürlüdür. Ancak işlem hızı dikkate alındığında çelik grit çelik bilye den çok daha hızlı yüzey temizliği sağlar. Bu nedenle çelik gritler daha ekonomiktirler. Aynı çelik bilyelerdeki gibi dikkat edilmesi gereken nem alma ve paslanma konusu çelik gritlerde de geçerli olup satılan yada satın alınan çelik gritlerin tozsuz olmasına dikkat edilmelidir.
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİNİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
| Özgül Ağırlığı | 7,2 g/cm3 |
| Ortalama Dökme Yoğunluğu | 5,9 g/cm3 |
| Sertliği | 40-52 HRC |
| Kristal Şekli | Martenzitik |
| Dayanıklılığı | Yüksek |
| Serbest Akış Özelliği | 97 % minimum |
| Aside Duyarlılığı | Yoktur |
| Nem Çekme Özelliği | Nem çekmez (higroskobik değildir) |
| Magnetiklik Özelliği | Yüksektir. |
| Elektrik İletimi | Yüksektir. |
| Radyoaktivite Özelliği | Tespit edilmemiştir |
| Patoljik Zarar Verme Özelliği | Yoktur |
| Serbest Silika İçeriği | Yoktur |
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİNİN KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
| Karbon | 0,85-1,20 % |
| Mangan | 0,60-120 % |
| Silisyum | 0,40 % minimum |
| Kükürt | 0,05 % maksimum |
| Fosfor | 0,05 % maksimum |
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİNİN BOYUTLARI
| G-10 | 2,00 mm |
| G-12 | 1,70 mm |
| G-14 | 1,41 mm |
| G-16 | 1,19 mm |
| G-18 | 1,00 mm |
| G-25 | 0,71 mm |
| G-40 | 0,42 mm |
| G-50 | 0,30 mm |
| G-80 | 0,20 mm |
| G-120 | 0,12 mm |
ÇELİK GRİT SARF MALZEMESİNİN KULLANIM ALANLARI
| Baraj Bakım Onarım Sanayi | Çelik Grit G-14,G-18,G-25 | Barajların boru hatlarında kaplama öncesi temizleme işlemlerinde grit kumlama amacıyla |
| Boru İmalat Sanayi | Çelik Grit G-14,G-18,G-25 | Boru imalatında kaplama öncesi temizleme ve grit kumlama |
| Kaplama Sanayi | Çelik Grit G-12,G-14,G-16 | Emaye sökme işinde grit kumlama |
| Gemi İnşa Sanayi | Çelik Grit G-18,G-25 | Gemi saclarının boya öncesi temizlik işinde |
| Granit Sanayi | Çelik Grit G-16,G-18,G-25 | Granit kesme işlemlerinde |
| Konteyner İmalat | Sanayi Çelik Grit G-16,G-18,G-25 | Konteyner imalatında grit kumlama |
| Tüp İmalat Sanayi | Çelik Grit G-16,G-18,G-25 | Tüp imalatında boya öncesi pürüzlendirme amacıyla grit kumlama |